ASTM C128 روش استاندارد تعیین چگالی نسبی (وزن مخصوص) و جذب آب سنگدانه ریز است. این آزمون برای ماسه و سایر سنگدانه‌های ریز استفاده می‌شود و نتایج آن در طرح اختلاط بتن، محاسبات حجم مطلق و اصلاح رطوبت مصالح کاربرد دارد.
نسخه فعال فعلی این استاندارد ASTM C128-25 است. برای سنگدانه درشت، استاندارد متناظر ASTM C127 است.
استاندارد ASTM C128 چیست؟
ASTM C128 با عنوان Standard Test Method for Relative Density (Specific Gravity) and Absorption of Fine Aggregate برای تعیین چگالی نسبی یا وزن مخصوص و جذب آب سنگدانه ریز تدوین شده است.
در این آزمون، مقادیر مربوط به حالت خشک (OD)، اشباع با سطح خشک (SSD)، وزن مخصوص ظاهری و درصد جذب آب سنگدانه ریز تعیین می‌شوند.
ASTM C128 در چه مواردی کاربرد دارد؟
نتایج C128 در محاسبات طرح اختلاط بتن، تعیین حجم مطلق سنگدانه ریز و اصلاح آب مؤثر مخلوط کاربرد دارد. مقدار جذب آب نیز نشان می‌دهد سنگدانه تا چه اندازه می‌تواند آب را در منافذ قابل دسترس خود جذب کند.
تجهیزات موردنیاز ASTM C128
| تجهیز | کاربرد | صفحه مرتبط آزمان |
|---|---|---|
| پیکنومتر | تعیین حجم جابه‌جا شده و محاسبه وزن مخصوص سنگدانه ریز | پیکنومتر 1000 میلی‌لیتر |
| قالب مخروطی و میله | تشخیص رسیدن نمونه ماسه به وضعیت SSD | میله و مخروط جذب آب سنگدانه |
| ترازو | اندازه‌گیری جرم نمونه در مراحل مختلف آزمون | تجهیز عمومی آزمایشگاه |
| گرمخانه | خشک‌کردن نمونه برای تعیین حالت خشک | تجهیز عمومی آزمایشگاه |
روند کلی آزمایش ASTM C128
در سطح کلی، نمونه سنگدانه ریز آماده و برای رسیدن به شرایط جذب مناسب در آب قرار داده می‌شود. سپس با خشک‌کردن کنترل‌شده سطح نمونه، وضعیت اشباع با سطح خشک یا SSD تعیین می‌شود. پس از آن جرم نمونه و مجموعه پیکنومتر و آب اندازه‌گیری می‌شود و در پایان، نمونه برای تعیین جرم خشک در گرمخانه قرار می‌گیرد.
جزئیات دقیق زمان‌ها، جرم نمونه و محاسبات باید مطابق نسخه مرجع استاندارد پروژه انجام شوند.
SSD در ASTM C128 چیست؟
SSD یا Saturated Surface-Dry حالتی است که منافذ قابل نفوذ سنگدانه از آب اشباع هستند، اما سطح بیرونی دانه‌ها آب آزاد ندارد. تعیین درست این وضعیت برای دقت آزمون وزن مخصوص و جذب آب سنگدانه ریز اهمیت زیادی دارد.
قالب مخروطی و میله مخصوص جذب آب برای کمک به تشخیص این وضعیت استفاده می‌شوند.
تفاوت ASTM C128 و ASTM C127
ASTM C128 برای سنگدانه ریز و ماسه است و از پیکنومتر و ابزار تعیین حالت SSD استفاده می‌کند. ASTM C127 برای سنگدانه درشت است و معمولاً به سبد دانسیته و سیستم توزین غوطه‌وری نیاز دارد.
راهنمای استاندارد ASTM C127 سنگدانه درشت
ارتباط ASTM C128 با ASTM C33
ASTM C33 مشخصات سنگدانه بتن را تعیین می‌کند، در حالی که ASTM C128 یک روش آزمون برای تعیین وزن مخصوص و جذب آب سنگدانه ریز است. در کنترل کیفیت مصالح بتن، این استانداردها در کنار سایر روش‌های آزمون سنگدانه استفاده می‌شوند.
راهنمای استاندارد ASTM C33 سنگدانه بتن
دانلود PDF آرشیوی ASTM C128
نسخه قدیمی ASTM C128 موجود در آرشیو مجاز آزمان برای مراجعه در دسترس است. برای استفاده قراردادی یا کنترل نسخه جاری، نسخه فعال ASTM را نیز بررسی کنید.
نسخه رسمی ASTM C128
نسخه فعال فعلی ASTM C128-25 است. برای استفاده رسمی یا کنترل دقیق الزامات آزمون، نسخه جاری را از ASTM International بررسی کنید.
برای آزمایش وزن مخصوص و جذب آب ماسه چه تجهیزاتی لازم است؟
برای ASTM C128، پیکنومتر و مجموعه قالب مخروطی و میله SSD از تجهیزات اصلی هستند. برای انتخاب تجهیزات مناسب آزمایشگاه می‌توانید محصولات مرتبط آزمان را بررسی کنید.