ASTM C127 روش استاندارد تعیین چگالی نسبی (وزن مخصوص) و جذب آب سنگدانه‌های درشت است. نتایج این آزمون در طرح اختلاط بتن، محاسبه حجم مطلق سنگدانه و اصلاح رطوبت مصالح کاربرد دارد.
نسخه فعال فعلی این استاندارد ASTM C127-25 است. برای سنگدانه ریز، استاندارد متناظر ASTM C128 است و روش و تجهیزات آن با C127 یکسان نیست.
استاندارد ASTM C127 چیست؟
ASTM C127 با عنوان Standard Test Method for Relative Density (Specific Gravity) and Absorption of Coarse Aggregate برای تعیین چگالی نسبی یا وزن مخصوص و جذب آب سنگدانه درشت تدوین شده است.
نتایج آزمون می‌تواند در حالت خشک در گرمخانه (OD)، اشباع با سطح خشک (SSD) و به‌صورت وزن مخصوص ظاهری گزارش شود. مقدار جذب آب نیز برای برآورد تغییر جرم سنگدانه در اثر نفوذ آب به منافذ قابل دسترس استفاده می‌شود.
کاربرد ASTM C127 در آزمایشگاه بتن
وزن مخصوص سنگدانه برای محاسبات حجم مطلق در طرح اختلاط بتن و سایر مخلوط‌های حاوی سنگدانه استفاده می‌شود. مقدار جذب آب نیز در کنترل رطوبت و اصلاح آب مؤثر مخلوط اهمیت دارد.
برای توضیح کامل‌تر روش آزمایش و محاسبات می‌توانید مقاله وزن مخصوص شن، ابزار اندازه‌گیری و روش تعیین را ببینید.
تجهیزات موردنیاز ASTM C127
| تجهیز | کاربرد | صفحه مرتبط آزمان |
|---|---|---|
| میز و سطل ارشمیدس | توزین سنگدانه در حالت غوطه‌ور در آب | میز و سطل ارشمیدس |
| سبد دانسیته | نگهداری نمونه سنگدانه هنگام وزن‌کشی در آب | سبد دانسیته |
| ترازو | اندازه‌گیری جرم نمونه در مراحل مختلف آزمون | تجهیز عمومی آزمایشگاه |
| گرمخانه | خشک‌کردن نمونه برای تعیین حالت خشک | تجهیز عمومی آزمایشگاه |
| الک | جداسازی بخش مناسب نمونه پیش از آزمون | الک آزمایشگاهی |
روند کلی آزمایش ASTM C127
در سطح کلی، نمونه سنگدانه درشت آماده و خشک می‌شود، سپس برای رسیدن به شرایط جذب مشخص در آب قرار می‌گیرد. پس از رسیدن نمونه به حالت اشباع با سطح خشک، جرم نمونه در هوا و جرم غوطه‌ور در آب اندازه‌گیری می‌شود. در ادامه با خشک‌کردن مجدد نمونه، داده‌های لازم برای محاسبه وزن مخصوص و درصد جذب آب به دست می‌آید.
جزئیات زمان‌ها، شرایط آماده‌سازی و محاسبات باید بر اساس نسخه مرجع استاندارد پروژه انجام شوند.
تفاوت ASTM C127 و ASTM C128
ASTM C127 برای سنگدانه درشت است و روش اصلی آن بر توزین نمونه در هوا و آب با استفاده از سبد و سیستم وزن‌کشی غوطه‌وری تکیه دارد. ASTM C128 برای سنگدانه ریز است و تجهیزات و روش آماده‌سازی متفاوتی دارد؛ از جمله پیکنومتر و تجهیزات تعیین حالت SSD ماسه.
بنابراین پیکنومتر 1000 میلی‌لیتر آزمان بیشتر به آزمون‌های سنگدانه ریز و ASTM C128 مرتبط است، نه تجهیز اصلی ASTM C127.
ارتباط ASTM C127 با ASTM C33
ASTM C33 مشخصات سنگدانه مورد استفاده در بتن را بیان می‌کند، در حالی که ASTM C127 یک روش آزمون برای اندازه‌گیری وزن مخصوص و جذب آب سنگدانه درشت است. در کنترل کیفیت سنگدانه، این دو استاندارد در کنار سایر روش‌های آزمون استفاده می‌شوند.
راهنمای استاندارد ASTM C33 سنگدانه بتن
دانلود PDF آرشیوی ASTM C127
نسخه قدیمی ASTM C127 موجود در آرشیو مجاز آزمان برای مراجعه در دسترس است. برای استفاده قراردادی یا کنترل نسخه جاری، نسخه فعال ASTM را نیز بررسی کنید.
نسخه رسمی ASTM C127
نسخه فعال فعلی ASTM C127-25 است. برای استفاده رسمی یا کنترل دقیق الزامات آزمون، نسخه جاری را از ASTM International بررسی کنید.
برای آزمایش وزن مخصوص و جذب آب سنگدانه چه تجهیزاتی لازم است؟
برای ASTM C127، سیستم توزین غوطه‌وری و سبد دانسیته از تجهیزات کلیدی هستند. برای انتخاب مجموعه مناسب آزمایشگاه می‌توانید تجهیزات مرتبط آزمان را بررسی کنید.